Ortodoncja

Nazwa ortodoncja pochodzi od greckich słów orthos-prosty i odous-ząb. Współczesna ortodoncja zajmuje się jednak nie tylko prostowaniem zębów ale także:

  • badaniem narządu żucia dziecka w czasie wzrostu i rozwoju,
  • zapobieganiem morfologicznym i czynnościowym zaburzeniom narządu żucia,
  • leczeniem zaburzeń w obrębie narządu żucia u dzieci i dorosłych.

Na czym polega leczenie ortodontyczne

Leczenie ortodontyczne obejmuje zastosowanie:

  • wczesnych, prostych metod z wykorzystaniem ćwiczeń wykonywanych przez pacjenta (mioterapia),
  • aparatów ortodontycznych.

Typowe leczenie składa się z następujących etapów:

  • Diagnostyka: wykonanie badania i przygotowanie materiałów diagnostycznych ( gipsowe modele uzębienia pacjenta ,  zdjęcia RTG  i zdjęcia fotograficzne). Cała diagnostyka wykonywana jest na miejscu w naszym gabinecie
  • Plan leczenia: omówienie sposobu i etapów leczenia, dobór rodzaju aparatu, omówienie kosztów leczenia
  • Założenie aparatu ortodontycznego: instruktaż postępowania z aparatem (jedzenie, higiena, ew. awarie)
  • Kontrola aparatu: systematyczne wizyty w celu aktywacji aparatu
  • Zdjęcie aparatu: ew. zdjęcia RTG, zdjęcia fotograficzne
  • Założenie retencji: retainer, płytka retencyjna
  • Utrzymanie efektów leczenia: okresowe wizyty kontrolne z retencją

Leczenie ortodontyczne służy nie tylko zachowaniu zdrowia zębów, przyzębia, stawów skroniowo-żuchwowych ale także dobremu samopoczuciu (komfortowi jamy ustnej), niwelowaniu niektórych wad wymowy, estetycznemu wyglądowi uśmiechu, a nawet modzie.

Zależnie od wskazań lekarskich lub życzenia pacjenta, wykonywane są stomatologiczne zabiegi kosmetyczne.

Leczenie ortodontyczne a wiek pacjenta

Nie ma ściśle określonego przedziału wiekowego, w którym prowadzi się leczenie ortodontyczne. Zwykle wstępnej oceny zgryzu dokonuje pediatra, gdy dziecko ma ok. 2 lat i pełne uzębienie mleczne.

Do ortodonty najczęściej trafiają dzieci w wieku 8-12 lat kierowane przez pediatrę, lekarza stomatologa, laryngologa lub logopedę. Współczesne metody pozwalają na skuteczne leczenie ortodontyczne także osób dorosłych. Również osoby starsze bywają pacjentami ortodonty bo zdarza się i tak, że najpierw należy poprawić zgryz by móc następnie zastosować zadowalające leczenie protetyczne.

Zapraszam do zapoznania się z przykładami  oraz  odpowiedziami na najczęściej zadawane pytania , gdzie można zobaczyć między innymi przykłady  jak szybko widać pierwsze efekty leczenia ortodontycznego  lub  jak powinny wyglądać prawidłowo ustawione zęby .

 

Kiedy należy zgłaszać się do ortodonty

Można wskazać na pewne objawy, które powinny skłonić pacjenta do odwiedzenia gabinetu ortodontycznego i skonsultowania się z lekarzem ortodontą. Objawy te są nieznacznie różne dla dzieci i dla osób dorosłych, i tak odpowiednio:

(Nie każdy z tych objawów musi zawsze oznaczać konieczność leczenia ale o tym powinien zadecydować specjalista ortodonta.)

Jakie objawy u dziecka wskazują na potrzebę konsultacji ortodontycznej:

  • asymetria w rysach twarzy
  • szkodliwe nawyki (np. ogryzanie paznokci, ołówków, długopisów, ssanie palca, smoczka) (przykład) 
  • wada wymowy (przykład) 
  • oddychanie ustami
  • dysfunkcja języka (przykład) 
  • stale otwarta buzia
  • przedwczesna utrata zębów mlecznych (najczęściej na skutek powikłań próchnicy)
  • nadmiernie wysunięta lub cofnięta bródka
  • nieprawidłowe uszeregowanie zębów: nadmierne stłoczenia lub szpary między zębami

Objawy - (zgryz otwarty): ssanie palca, dysfunkcja języka, wada wymowy

przykład ortodontyczny - zgryz otwarty przykład ortodontyczny - zgryz otwarty
Przed leczeniem: zgryz otwarty w uzębieniu mieszanym W trakcie leczenia: zastosowano aparat ortodontyczny czynnościowy (ruchomy) z zaporą dla języka
przykład ortodontyczny - zgryz otwarty przykład ortodontyczny - zgryz otwarty
Przed leczeniem: zgryz otwarty w uzębieniu stałym Po leczeniu: zastosowano stały aparat ortodontyczny

Jakie objawy u osoby dorosłej wskazują na potrzebę konsultacji ortodontycznej:

  • asymetria uśmiechu
  • zgrzytanie zębami
  • ścieranie się zębów
  • odsłanianie się szyjek zębów
  • stłaczanie się zębów
  • nadmierne odkładanie się kamienia
  • niezadowalająca kosmetyka w postaci stłoczeń, obrotów zębów, szpar

Przykładowe objawy u osób dorosłych

Asymetria Brak zawiązków Odwrotne zachodzenie zębów
Asymetria Brak zawiązków Odwrotne zachodzenie zębów, szpary między zębami

Ścieranie się zębów Stłoczenie zębów Stłoczenie zębów
Ścieranie się zębów Stłoczenie zębów Stłoczenie zębów (widok od dołu, inny przypadek)

Szpara między zębami Wysunięcie zębów Wysunięcie zębów
Szpara między zębami Wysunięcie zębów Wysunięcie zębów (widok od dołu)

Zgryz krzyżowy Zgryz przewieszony, dysproporcja łuku dolnego i górnego Zatrzymane kły
Zgryz krzyżowy Zgryz przewieszony, dysproporcja łuku dolnego i górnego Zatrzymane kły (w miejscach oznaczonych zielonymi kółkami), zęby poza łukiem

Prawidłowe ustawienie zębów zobaczyć można  tu 

Przykłady leczonych pacjentów

Poniżej macie Państwo możliwość zapoznania się z wybranymi przykładami leczonych przeze mnie pacjentów. Prezentowane materiały uwzględniają różne typy wad narządu żucia, zastosowanych aparatów ortodontycznych i wieku pacjentów.

Wada Wada Typ aparatu
Wady przednio-tylne doprzednie aparat ruchomy  (przykład) 
aparat ruchomy + zabieg chirurgiczny (przykład) 
dotylne aparat ruchomy czynnościowy (przykład) 
Wady pionowe zgryz otwarty aparat stały (przykład) 
zgryz głęboki aparat stały (przykład) 
Wady poprzeczne asymetria aparat stały (przykład) 
Nieprawidłowości zębowe stłoczenie zębów aparat stały (przykład) 
stłoczenie zębów aparat stały (przykład) 
zatrzymany w kości ząb aparat stały + zabieg chirurgiczny (przykład) 
brak zawiązków siekaczy bocznych aparat stały (przykład) 
przygotowanie do leczenia protetycznego aparat stały (przykład) 

Wady: przednio-tylne, doprzednie, wiek pacjenta: 7 lat, aparat ortodontyczny: ruchomy

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przed leczeniem: widoczne odwrotne zachodzenie zębów przednich W wyniku leczenia: widoczne prawidłowe zachodzenie zębów przednich, zamknięcie szpary pomiędzy siekaczami centralnymi, umożliwienie prawidłowego wyrznięcia siekaczy bocznych.

Wady: przednio-tylne, doprzednie, wiek pacjenta: 18 lat, aparat ortodontyczny: ruchomy + zabieg chirurgiczny

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przed leczeniem: widoczne boczne i doprzednie przesunięcie żuchwy i szpara między górnymi i dolnymi zębami (z prawej strony zdjęcia) W wyniku leczenia: prawidłowe ustawienie żuchwy i zachodzenie zębów górnych na dolne

Wady: przednio-tylna, dotylna, wiek pacjenta: 12 lat, aparat ortodontyczny: ruchomy czynnościowy

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przed leczeniem: widoczne wychylenie zębów górnych i cofnięcie dolnych W wyniku leczenia: efekt po pierwszym etapie leczenia aparatem zdejmowanym
przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przed leczeniem: zdjęcie RTG,  widoczne nieprawidłowości W wyniku leczenia: zdjęcie RTG, widoczna poprawa

Wada: pionowa, zgryz otwarty, wiek pacjenta: 25 lat, aparat ortodontyczny: stały, górny i dolny

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przed leczeniem: widoczna szpara miedzy zębami górnymi i dolnymi, siekacze boczne w obrotach W wyniku leczenia: prawidłowe zachodzenie zębów górnych na dolne

Wada: pionowa, zgryz głęboki, wiek pacjenta: 17 lat, aparat ortodontyczny: stały (górny i dolny)

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przed leczeniem: widoczne wydłużenie zębów przednich i brak miejsca dla zęba po stronie lewej w szczęce W wyniku leczenia: prawidłowe zachodzenie zębów górnych na dolne

Wada: poprzeczna, wiek pacjenta: 13 lat, aparat ortodontyczny: stały (górny i dolny)

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przed leczeniem: zaburzenie linii pośrodkowej (zaznaczonej czerwonym kolorem) szczęki i żuchwy, siekacze boczne w obrotach W wyniku leczenia: zgodność linii pośrodkowej górnej i dolnej, prawidłowe ustawienie siekaczy

Wada: nieprawidłowości zębowe, stłoczenie zębów, wiek pacjenta: 20 lat, aparat ortodontyczny: stały (górny i dolny)

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przed leczeniem: widoczny brak miejsca dla wszystkich zębów w łuku górnym i dolnym W wyniku leczenia: widoczne prawidłowe ustawienie zębów górnych i dolnych

Wada: nieprawidłowości zębowe, stłoczenie zębów, wada złożona, wiek pacjenta: 17 lat, aparat ortodontyczny: stały (góra i dół)

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przed leczeniem: widoczne stłoczenie zębów, brak miejsca dla wszystkich zębów w łuku, nieprawidłowy kontakt zębów górnych i dolnych W wyniku leczenia: prawidłowe ustawienie zębów w łuku

Wada: nieprawidłowości zębowe, zatrzymany w kości, nie wyrznięty ząb, wiek pacjenta: 12 lat, aparat ortodontyczny: stały górny, wprowadzający ząb do łuku + poprzedzający zabieg chirurgiczny odsłonięcia zatrzymanego zęba

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przed leczeniem: w zaznaczonej okolicy w kości znajduje się zatrzymany ząb (kieł) W wyniku leczenia: kieł został wprowadzony do łuku

Wada: nieprawidłowości zębowe, zatrzymany w kości, nie wyrznięty ząb, wiek pacjenta: 12 lat, aparat ortodontyczny: stały górny wprowadzający kieł do łuku + poprzedzający zabieg chirurgiczny odsłonięcia zatrzymanego kła

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przed leczeniem: w zaznaczonej okolicy w kości znajduje się zatrzymany ząb (kieł) Przed leczeniem: zdjęcie RTG z zaznaczonym zatrzymanym kłem W wyniku leczenia: kieł (zaznaczony) został wprowadzony do łuku

Wada: nieprawidłowości zębowe, brak zawiązków siekaczy bocznych, wiek pacjenta: 18 lat, aparat ortodontyczny: stały (górny)

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przed leczeniem: widoczne szpary między zębami W wyniku leczenia: zamknięte szpary między zębami

Wada: nieprawidłowości zębowe, przygotowanie do leczenia protetycznego, wiek pacjenta: 50 lat, aparat ortodontyczny: stały

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przed leczeniem: widoczne wychylenie zębów przednich, szpary między nimi W wyniku leczenia: cofnięcie zębów, brak szpar Na zdjęciu obraz przed leczeniem, czerwona linia konturu zębóww wyniku leczenia

Stomatologiczne zabiegi kosmetyczne

Zależnie od wskazań lekarskich lub życzenia pacjenta, wykonywane są stomatologiczne zabiegi kosmetyczne:

Czyszczenie zębów

Czyszczeniem nazywamy wszystkie zabiegi prowadzące do usunięcia płytki nazębnej, osadu, kamienia. Zabieg ten polega na profesjonalnym czyszczeniu zębów szczotką ze specjalną pastą. Do zabiegów czyszczenia zębów należą też ręczne usuwanie kamienia, skaling, piaskowanie.

przykład ortodontyczny

Przykład: przed i po zabiegu czyszczenia zębów, z lewej strony widać min. kamień nazębny, osady i przebarwienia

Skaling

Skaling to usuwanie zmineralizowanej płytki nazębnej (kamienia) przy pomocy urządzenia ultradźwiękowego. 

Piaskowanie

Piaskowanie to usuwanie osadów i zanieczyszczeń z zębów i wypełnień pod ciśnieniem specjalnego piasku i wody. 

Wybielanie

Wybielanie to uzyskanie jaśniejszego koloru twardych tkanek zęba przy użyciu środków chemicznych (wybielanie stosowane w gabinecie lub wybielanie stosowane w domu). Dotyczy zębów martwych, zębów z przebarwieniami powstałymi na skutek przyjmowania leków, stosowania używek (kawa, papierosy itp.), przebarwieniami spowodowanymi wiekiem itp.

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przykład: przed zabiegiem wybielania Przykład: po zabiegu wybielania

Korekta kształtu zębów

Korektę kształtu zębów można zastosować w przypadkach, kiedy naturalny kształt zębów jest niezadowalający, w przypadku tzw. zębów szczątkowych (często dotyczy to siekaczy bocznych). Wykonuje się przy użyciu materiału kompozytowego, koron.

przykład ortodontyczny przykład ortodontyczny
Przykład: przed: Brak lewej jedynki pacjenta, dwójka w miejscu jedynki Przykład: po: Uszeregowanie zębów, korekta kształtu dwójki upodabniająca ją do jedynki

Korekta kształtu dziąseł

Jest to zabieg, podczas którego koryguje się kształt zarysu dziąsła. Celem zabiegu jest zwykle "wydłużenie" zbyt krótkiej korony zęba oraz przywrócenie naturalnego i estetycznego wyglądu dziąsła. Zabieg wykonywany jest przy użyciu lasera, w znieczuleniu miejscowym. Korektę kształtu dziąsła wykonuje się zwykle po zakończonym leczeniu ortodontycznym.

przykład ortodontyczny
Przykład: Po prawej stronie pacjenta widać "wydłużone" zęby po korekcie, po lewej stan bez korekty dziąsła (Uwaga! zdjęcie wykonano w połowie zabiegu i ze względów estetycznych usunięto z obrazka zaczerwienienia powstałe w wyniku działania lasera)

Pytania i odpowiedzi (FAQ)

Ponieważ pytań, które zadają pacjenci a które dotyczą leczenia ortodontycznego (i nie tylko) jest bardzo wiele, postanowiliśmy umieścić je w osobnym dziale "Pytania i Odpowiedzi (FAQ)"