Aparaty ortodontyczne
Obecnie dostępnych jest bardzo wiele rodzajów aparatów ortodontycznych, ale najogólniej mówiąc dzielą się na dwa typy: ruchome i stałe.
Typ zastosowanego aparatu ortodontycznego zależy od rodzaju wady, wieku pacjenta, higieny. Leczenie ortodontyczne służy nie tylko zachowaniu zdrowia zębów, przyzębia, stawów skroniowo-żuchwowych ale także dobremu samopoczuciu (komfortowi jamy ustnej), niwelowaniu niektórych wad wymowy, estetycznemu wyglądowi uśmiechu, a nawet modzie.
Aparat ortodontyczny ruchomy czyli zdejmowany
Jest to typ aparatu, który pacjent może zdejmować samodzielnie. Noszony jest stosownie do wskazań lekarza, przeważnie ok. kilkunastu godzin na dobę. Może zawierać elementy dodatkowe takie jak 1. - śruba, 2. - sprężyna.
 |
 |
Aparat ortodontyczny stały
Aparat ortodontyczny stały jest naklejony specjalnym klejem na zęby przez cały czas leczenia.
|
|
1. Zamki: mogą być metalowe (także w
wersji dla alergików) lub kosmetyczne (białe, kryształowe) 2. Ligatury: elementy elastyczne wymieniane przy każdej wizycie, dostępne we wszystkich kolorach 3. Łuk: element wymieniany kilka razy w trakcie leczenia |
Zamki aparatów ortodontycznych
Zdjęcia powyżej umieszczono za zgodą i dzięki uprzejmości firmy Dentaurum J.P. Winkelstroeter KG.
Rodzaj zamka |
Główne cechy zamka |
metalowe |
|
 |
|
antyalergiczne |
|
 |
|
kompozytowo-ceramiczne |
|
 |
|
ceramiczne |
|
 |
|
ceramiczne z metalowym slotem |
|
 |
|
szafirowe (kryształowe) |
|
 |
|
Pierwsza pomoc - kłopoty z aparatem
W wielu przypadkach pacjent może sam sobie skutecznie udzielić pierwszej pomocy w sytuacjach kiedy aparat powoduje dyskomfort lub sprawia kłopoty. Poniżej przedstawiamy najbardziej typowe sytuacje
Otarcia Należy zidentyfikować element aparatu powodujący otarcia i okleić go specjalnym woskiem (FAQ: Pytanie 2.3. Do czego służy wosk?) następnie przepłukać otarcie wodą utlenioną i posmarować preparatem do otarć śluzówki jamy ustnej (np. sachol - żel stomatologiczny, solcoseryl - preparaty dostępne w aptekach bez recepty).
Odklejenie zamka Zwykle nie są to awarie wymagające natychmiastowej interwencji lekarza i mogą być skorygowane na najbliższej zaplanowanej wizycie.
Ból Po założeniu aparatu mogą boleć zęby. Zwykle są to dolegliwości nie wymagające zażywania leków przeciwbólowych. Żeby nie powodować dodatkowego przeciążania zębów i związanego z tym bólu, nie powinno się gryźć twardych pokarmów. W przypadku dużego dyskomfortu można zażyć lek przeciwbólowy.
Pozostałe przypadki Pozostałe przypadki wymagają kontaktu z lekarzem.
Pamiętać należy, że ryzyko wystąpienia "awarii" jest mniejsze kiedy odpowiednio dbamy o higienę i aparat ortodontyczny. Dodatkowe informacje można znaleźć w dziale "Pytania i odpowiedzi", np.:
1.8. Jak dbać o zęby podczas leczenia (noszenia aparatu ortodontycznego)?,
1.9. Jak dbać o aparat ortodontyczny podczas leczenia?,
1.10. Czego nie można jeść podczas noszenia aparatu?.
Na wizycie, na której zakładany jest aparat, pacjent w moim gabinecie otrzymuje bezpłatnie podstawowy zestaw do obsługi aparatu, w skład którego wchodzi:
- wosk
- specjalna szczoteczka
- czyścik
- instrukcja higieny jamy ustnej
- zalecenia postępowania z aparatem
Higiena zębów z aparatem ortodontycznym stałym
Trudność mycia zębów z aparatem polega na dotarciu do wszystkich powierzchni zębów i elementów aparatu. Do mycia trudno dostępnych miejsc służą specjalne akcesoria : szczotki ortodontyczne z rowkiem, wyciorki różnej grubości, nitka z utwardzoną końcówką, płyn do płukania jamy ustnej.
Podstawowe kroki i zastosowanie specjalnych akcesoriów w higienie zębów z aparatem ortodontycznym stałym:
Krok 1 - wyciorek
 |
| Wyciorki służą do czyszczenia trudno dostępnych miejsc. |
 |
| Nadają się idealnie do zadbania o drobne elementy aparatu, takie jak zamki, pierścienie itp. |
 |
| Posłużyć mogą też do czyszczenia większych przestrzeni międzyzębowych. |
Krok 2 - nitka ortodontyczna
 |
| Do dotarcia do ciaśniejszych przestrzeni międzyzębowych służy nitka ortodontyczna, ze specjalnie utwardzanymi końcówkami (aby łatwo było manipulować końcówką nitki). |
Krok 3 - szczoteczka ortodontyczna
 |
| Szczoteczka ortodontyczna ma specjalnie wyprofilowany rowek. |
 |
| Specjalny kształt ułatwia prawidłowe dotarcie do powierzchni zębów z założonym aparatem. |
Krok 4 - płukanka
| Płukanka chroni zęby (zmniejsza skłonność do próchnicy i odkładania się kamienia) i dziąsła, działa przeciwzapalnie. |
Zęby należy starać się myć po każdym posiłku, kilka minut, starannie i systematycznie.
Wizualne przykłady zastosowania różnych rodzajów aparatów stałych
Poniżej, na przykładach moich pacjentów, możecie Państwo przekonać się jakie efekty daje zastosowanie różnych elementów aparatów stałych.
Legenda: 
- zamki; 
- ligatury; 
- łuk
 |
 |
 |
|
|
metalowe
w kolorze zamków (pośredni etap leczenia) |
metalowe
kolorowe (początkowy etap leczenia) |
góra-kosmetyczne, dół-metalowe
kolorowe (końcowy etap leczenia) |
|
|
|
|||
 |
 |
 |
|
|
metalowe
kolorowe
metalowe (początkowy etap leczenia) |
metalowe
kolorowe
metalowe (pośredni etap leczenia) |
kosmetyczne
przezroczyste
metalowe (pośredni etap leczenia) |
|
|
|
|||
 |
 |
 |
|
|
kosmetyczne
przezroczyste
kosmetyczny biały (pośredni etap leczenia) |
kosmetyczne
przezroczyste
kosmetyczny biały (pośredni etap leczenia) |
góra - kosmetyczne, dół - metalowe
góra - przezroczyste, dół - kolorowe
góra - kosmetyczny, dół metalowy |
|
|
|
|||
 |
 |
 |
|
| płytki retencyjne (aparaty utrwalające uzyskane efekty leczenia) górne i dolne | retainer na łuku dolnym (aparat utrwalający efekt leczenia) | retainer na łuku górnym (aparat utrwalający efekt leczenia) | |
|
|
|||
Akcesoria do aparatów ortodontycznych
| Ochraniacz na zęby dla pacjentów z założonym aparatem stałym (wersja dla sportowców). |  |
| Ochraniacz na zęby dla pacjentów z założonym aparatem stałym (wersja dla sportowców). |  |
| Płytka przedsionkowa służąca m.in do ćwiczeń mięśnia okrężnego ust. |  |
| Płytka przedsionkowa z koralikiem m.in dla pacjentów z dysfunkcją języka. |  |
| Ligatury elastyczne w różnych kolorach |  |
| Szczoteczka do mycia zębów tzw. wyciorek bardzo pomocna przy aparacie stałym. |  |
| Szczoteczki do zębów specjalnie zaprojektowane dla pacjentów z założonymi aparatami ortodontycznymi stałymi |  |
| Szczoteczka do zębów "pęczkowa" do czyszczenia trudno dostępnych miejsc |  |
| Wosk do zabezpieczania zamków, w różnych smakach |  |
| Łańcuszki do zamykania szpar miedzy zębami. Używanych jest wiele wersji różniących się rozstawem "oczek" a więc siłą ściągającą, kolorem i grubością materiału elastycznego. |  |
| Osłonka na wolny odcinek łuku zakładana jest na dłuższe wolne odcinki łuku pomiędzy zamkami w przypadkach gdy łuk podrażnia śluzówkę. |  |
| Osłonka na zamki zakładana gdy zamki nadmiernie podrażniają śluzówkę. |  |
| Szyna relaksacyjna zapobiega ścieraniu się zębów (tu założona na model gipsowy) |  |
| Sprężynka służy do otwierania szpar między zębami (np. po to aby wprowadzić ząb położony poza łukiem) oraz do utrzymywania szpar pomiędzy zębami (np. po to aby w to miejsce wstawić implant). |  |
Łuki estetyczne powlekane, z możliwością doboru do koloru zębów pacjenta
Preparaty do higieny jamy ustnej specjalna linia preparatów przeznaczona dla pacjentów leczonych aparatami ortodontycznymi (pasty do zębów, płyny do płukania jamy ustnej)
Pudełka na aparaty ortodontyczne
Zestaw dla pacjentów z aparatami stałymi, zawiera: trzy rodzaje szczoteczek, wosk, nitka stomatologiczna, lusterko stomatologiczne
Dodatkowe informacje o akcesoriach dostępne są na stronach producentów:
3M |
||
BRAUN |
||
KIN |
||
MASEL |
||
ORTHOTECHNOLOGY |
||
PIERRE FABRE (ELGYDIUM) |